Kancelaria Milewscy Adwokaci i Radcowie Prawni
+48 514 442 555

Upadłość konsumencka

Upadłość konsumencka – czym jest?

Nowelizacje przepisów ujętych w ustawie Prawo Upadłościowe oraz w ustawie o Krajowym Rejestrze Zadłużonych zapewniły możliwość ogłoszenia upadłości przez niewypłacalne osoby fizyczne. Sama już nazwa tegoż postępowania wskazuje, iż służyć ma ono konsumentom którymi są jedynie osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Niewypłacalność osoby fizycznej oznacza, iż utraciła ona zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co oznacza że od okresu co najmniej 3 miesięcy nie jest ona zdolna do regulacji swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Postępowanie upadłościowe z założenia ma służyć umorzeniu niewykonanych w toku postępowania upadłościowego zobowiązań (choć nie zawsze kończy się oddłużeniem wnioskującego).

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej złożyć może jedynie osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy zatem pozbawieni są możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Jednakże po wykreśleniu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej byli przedsiębiorcy zyskują możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej – okres czasu który upłynął od chwili wykreślenia ich z CEIDG nie ma w tej sytuacji znaczenia. Możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej  stanowi uprawnienie każdego konsumenta, przez co brak jest przewidzianych w tej kwestii terminów, bądź sytuacji gdy konieczne byłoby złożenie takiego wniosku. Zaznaczyć jednak należy, że postępowanie upadłościowe osoby fizycznej może być prowadzone na wniosek wierzyciela, jeśli dłużnik prowadził uprzednio działalność gospodarczą, a od wyrejestrowana z CEIDG nie upłynął rok. Postępowanie prowadzone na wniosek wierzyciela nie jest tak korzystne dla dłużnika jak postępowanie prowadzone na jego własny wniosek.

Jak wskazano wyżej, ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie jest równoznaczne z uzyskaniem oddłużenia. Jeśli wnioskujący doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył stopień swojej niewypłacalności w sposób celowy (zwłaszcza poprzez trwonienie części składowych majątku i celowy brak regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych), sąd może odmówić ogłoszenia upadłości konsumenckiej dłużnika. Również prowadzenie postępowania upadłościowego w stosunku do upadłego w okresie poprzedzających 10 lat, w którym umorzono część bądź całość zobowiązań upadłego stanowi przeszkodę do ponownego oddłużenia wnioskującego.

Możliwe warianty procedowania:

  1. Postępowanie na zasadach ogólnych

Gdy dłużnik posiada majątek znacznego rozmiaru, gdy wobec dłużnika występuje wielu wierzycieli, bądź gdy stan faktyczny dłużnika wskazuje na wysoki stopień skomplikowania Sąd rozpoznający wniosek może zadecydować o prowadzeniu postępowania na zasadach ogólnych, tj. wedle zasad stosowanych w sprawach dotyczących przedsiębiorców.

  1. Układ na zgromadzeniu wierzycieli

Postępowanie to oparte jest o właściwe możliwości zarobkowe wnioskującego, jak również o jego sytuację zawodową. O układ zawnioskować może dłużnik, a sąd może do niego skierować nawet gdy dłużnik żąda ogłoszenia upadłości. Jeśli dłużnik samodzielnie wnioskował o zawarcie układu, koniecznym z jego strony jest uiszczenie zaliczki na wydatki w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego ogłoszonego przez Prezesa GUS.

  1. Uproszczona upadłość konsumencka

Procedura przeznaczona przede wszystkim dla dłużników nieposiadających dużej liczby wierzycieli, a ich majątek nie jest majątkiem o znacznych rozmiarach. Uproszczona upadłość konsumencka charakteryzuje się faktem, iż sąd nie wyznacza sędziego-komisarza, a samo postępowanie upadłościowe prowadzone jest przez syndyka, którego działania mogą być kontrolowane dzięki przysługującej skardze.

Wydanie postanowienia o ogłoszeniu upadłości tak na zasadach ogólnych, jak również przy uproszczonej upadłości skutkuje rozpoczęciem procedury, której głównym wykonawcą jest syndyk. Celem syndyka jest przede wszystkim ustalenie składników i ich wartości w majątku upadłego. W dalszej kolejności składniki majątku ulegają likwidacji poprzez ich upłynnienie, celem zaspokojenia wierzycieli objętych postępowaniem. Wierzyciele dokonują także w trakcie postępowania zgłoszeń swoich wierzytelności, które przesyłane są do syndyka bezpośrednio, co pozwala mu na oszacowanie rzeczywistej wartości zobowiązań upadłego.

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej niesie za sobą skutki wykraczające poza same wymagalne zobowiązania pieniężne. Przede wszystkim majątek upadłego wchodzi w skład masy upadłości, którą to zarządza syndyk. Małżeński ustrój majątkowy również nie pozostaje obojętny wobec postępowania upadłościowego, gdyż następuje powstanie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami. Niewymagalne zobowiązania stają się wymagalnymi z dniem ogłoszenia upadłości konsumenckiej, a spadek do którego powołany jest upadły wchodzi do masy upadłości.